Jak Błonie było związane z Powstaniem Warszawskim? Wyjaśnia Muzeum Ziemi Błońskiej

W Błoniu, przy ulicy Warszawskiej 14 w 1944 roku powstał szpital dla rannych żołnierzy walczących w powstaniu warszawskim. Został zorganizowany, za przyzwoleniem okupanta, przez Radę Główną Opiekuńczą, która to organizacja już od lutego 1940 roku niosła pomoc pokrzywdzonym przez działania wojenne. Szpitalem kierował doktor Traczuk a siostrą przełożoną była Marta Krzemińska. Wśród sanitariuszek opiekujących się rannymi była jedna z bohaterek naszej tegorocznej wystawy, Obecne, kobiety w historii Błonia, pani Danuta Jarzębińska z Głowackich. Mieliśmy przyjemność gościć panią Danutę w Muzeum i wysłuchać jej opowieści o tamtym okresie.

Pani Danuta była uczestniczką konspiracji w strukturach Szarych Szeregów, w żeńskiej drużynie Danuty Pajchel, już od 1940. W tym też roku sprowadziła się wraz z rodziną do Błonia. Wśród przyjaciółek poznanych w Błoniu znalazła się przesiedlona z okolic Kalisza, Zofia Kiermasz, której mama prowadziła w Błoniu pracownię czapek męskich i innych nakryć głowy. Wspólnie we trzy wykonywały furażerki i opaski dla konspiracyjnych oddziałów w Puszczy Kampinoskiej i dostarczały im je.
Pani Danuta wspominała, że służba w szpitalu powstańczym była ciężka, pochłaniała wiele czasu, ale patriotyczne przygotowanie dawało jej poczucie, że był to obowiązek wobec Ojczyzny. Nie wiedziała nic o rannych powstańcach, ani danych personalnych, ani przydziału, nie wiedziała kiedy i dokąd opuszczali szpital. Według przypuszczeń pani Danuty szpital błoński był punktem udzielania pierwszej pomocy a rannych przewożono do lepiej przygotowanych placówek. Dokumentację medyczną, jeśli była, prowadzili dr Traczuk i Marta Krzemińska, sanitariuszki nic o niej nie wiedziały. Powstańców przywożono w różnych stanach od lekko rannych do przypadku konieczności amputacji kończyny.

Oprócz pracy w szpitalu personel kierowany był często przez Niemców na bocznicę kolejową dworca błońskiego, gdzie zorganizowano tak zwaną „odwszalnie” i w wagonach kolejowych zamontowano urządzenia wytwarzające parę wodną, którą traktowano ludzi.

Na fotografii pani Danuta i jej przyjaciółka Zofia Kiermasz, harcerki Szarych Szeregów, sanitariuszki szpitala powstańczego w Błoniu, fotografia wykonana w trakcie wojny na ulicach Błonia.

Wiesława Wideryńska
Dyrektor Muzeum Ziemi Błońskiej